Het examen bestaat uit 2 delen
De cursus mondeling geëxamineerd en de opdracht mbt de virtuele tentoonstelling, beide tellen voor 50%

 

Opdracht
Stel zelf rond uw eigen artistiek werk een virtuele tentoonstelling samen, naar vb van de, tentoonstelling zelfportretten in de eerste helft van de 20ste eeuw
Met een inleidende tekst, werkbeschrijvingen en vergelijkingen (zowel verschil als overeenkomsten, doch zonder opgaven

Confronteer op deze manier een bepaald aspect (een kenmerk of een eigenschap, een gebruikte techniek eventueel het onderwerp ) van een of meerdere van uw eigen werken met een 10 tal gelijkaardige en of aanverwante werken gerealiseerd tussen 1900 en 1945
Kies een passende titel voor de tentoonstelling
Schrijf een inleidende tekst met wat je wilt vergelijken en waarom
Deze inleiding kan gezien worden als de brochure die uw overhandigd aan de bezoeker van uw tentoonstelling en die de bezoeker wegwijs moet maken in de opzet van de tentoonstelling
Zet de werken in een zodanige volgorde dat het werk met de meeste gelijkenis als eerste aan bod komt

Virtuele tentoonstelling

Inleidende tekst

Inleiding
Waar ben ik mee bezig?????
Dit is een indringende vraag .
Beantwoording wil zeggen dat ik het antwoord weet, dit terwijl je zelf als student nog zoekende bent .
Je wordt, door de vraagstelling, echter wel met de neus op de feiten gedrukt .
En reflectie, naar je eigen werk, is opeens meer dan noodzakelijk.
Iets wat je, door de waan van de dag, wel eens vergeet .
Drukte veroorzaakt door de school,als vormend instituut, en je eigen buitenschoolse leven,wat in mijn geval ook de gezin situatie maar ook het politiek bewust mee participeren in de maatschappij betekend .
De vraag is gerechtvaardigd of er daar wel een verschil tussen zit of mag zitten .
Het opzuigende vermogen van mijn medestudenten wordt door mij wel eens" im frage"" gesteld evenals het ontbreken van het besef welke kansen deze opleiding hen biedt en hoe weinig er door velen mee gedaan wordt .Weliswaar in mijn eigen subjectieve beleving .
Tussen de theorievakken en het atelier zit echter wel een spanningsveld . Ik als oudere student merk zeer nadrukkelijk de gevolgen van deze studie op mijn persoonlijkheid en dan niet alleen als kunstenaar maar meer als mens wat meer veroorzaakt wordt door de theorie dan het atelier. De vraag is dan ook gerechtvaardigd of je zo een ingrijpend iets als studeren na dat je jezelf gevormd heb je gezin mag aandoen .

Wel is de vervloeiing merkbaar tussen atelier en theorie maar tussen deze beide uiterste ligt een groot verschil wellicht een kloof .
Maar zonder dat moment van afzondering kom je dus niet uit de beantwoording van de vraagstelling .

Als de afzondering heeft plaatsgevonden kom ik tot de slotsom dat mijn werk er uit bestaat

Het in beeld brengen van menselijke emotie

De aanleiding tot deze onderwerp keuze is voortgekomen uit het thema van 2005 Het vlot van Medusa Niet zozeer de toenmalige problematiek maar meer de huidige wereld problematiek van de economische vluchtelingen stond centraal .Ik heb het werk, een installatie, goed of slecht ""hieromheen gemaakt Vanuit dit werk is een verkleving van lichamen centraal komen te staan

Olie op doek houtskool op papier
Afm 110x210 afm 200x210
2006

Nu anno 2007 is de achtergrond bij mij meer een bepaalde rol gaan spelen

De aanblik van het beeld, Rattod i Proserpina in villa Borgheze te Florence en het beeld Apollo e dafne, beiden van Gian Lorenzo Bernini hebben mij verpletterd, de handen die in het vlees grijpen, maar ook de tederheid van die zelfde handen bij het geven van een kus bij het gelijknamige beeld van Rodin is onwisbaar in het geheugen gegrift .

Hiernaast spelen nog andere factoren mee .
Geconfronteerd met incest en kindermishandeling binnen je directe leefomgeving gaan deze thema's een rol spelen in de onderwerpkeuzes. Zeker als blijkt dat deze thematiek, blijkbaar en schijnbaar, meer regel dan uitzondering zijn geworden in onze huidige westerse maatschappij.

Naast dit aspect in mijn werk zijn er nog een aantal die in mijn optiek synchroon lopen. Ik noem hiervan de volgende onderdelen .
Ik weiger om te werken van bestaande plaatjes .
Al mijn werken worden gevormd vanuit een voor op gesteld idee .
Vanuit dat idee worden zelf foto's gemaakt die ik als vormstudies tot mij neem .
Vanuit deze vormstudies worden ook de kleuren bepaald deze zijn onafhankelijk met de afbeelding .
Waarschijnlijk dat daarom Breitner bij mij een prominente plek veroverd heeft als een der eerste die openlijk toegaf van de fotografie gebruik te maken. De eerlijkheid gebied mij te zeggen dat ik recent te weten ben gekomen dat ook Courbet van foto's gebruik maakte weliswaar meer van uit een studio-opstelling maar toch .
Naast dit vorm aspect speelt het licht ook een belangrijke rol in mijn werk .
Ik moet toegeven dat dit nog vaak de onbewustheid is en dat de fout gemaakt wordt dat het manipuleerbaar is .
Maar er wordt wel met nadruk naar gezocht .
Het werk van de Duitser Henzel kamer in het licht ""was eveneens voor mij een openbaring
Ik zag zijn werk tijdens een schoolbezoek in Berlijn 2006 Ook zijn armen en benen studies spraken mij aan en hadden raakvlakken met mijn eigen studie van het vlot van Medusa .

Er zijn twee elementen die bij een schilderij een belangrijke rol spelen enerzijds de voorstelling ik noem dat de beeld taal, daarnaast moeten we een schilderij gewoon benoemen wat het is een plat vlak door de randen begrensd .
Anderzijds de wijze van neerzetten ik noem dat de stijl of de techniek .
Nu na 2.5 jaar begin ik heel voorzichtig een eigen beeldtaal te ontwikkelen en ook voorzichtig een eigen schilderstijl .

Als ik naar mijn wijze van schilderen kijk dan wordt dat geforceerde zoeken naar een eigen stijl voor mij steeds minder belangrijk misschien dat ik daardoor juist wel die eigen stijl vorm kan geven .
Zeker wordt dit mede veroorzaakt door de kennis die ik opgedaan heb van het werk van Merlau Ponty en Malraux tijdens de lessen kunstfilosofie .
Wat ik immers doe is geen nieuwe wereld ontdekken ik laat een bestaande wereld zien en hoop dat de kijker daarin een andere wereld vormgeeft, in dit lijk ik op Heidigger.

De stijl van een kunstenaar is even ontoegankelijk voor de kunstenaar als zijn eigen gezicht

Binnen de gangbare stromingen in de kunstgeschiedenis gedurende de periode 1900 tot 1945 moet ik wel de opmerking plaatsen dat er bepaalde lijnen zijn waar ik niets mee heb en had
Zonder daar er echter waardeoordelen over het kunstenaarsschap van deze stijlvolgers aan te koppellen
Echter Ik heb weinig met het futurisme, ik blijf zelf graag op de achtergrond
Het kubisme: ik hoef niet zo nodig een nieuwe op wetenschappelijke grondslag getoetste wijze te schilderen
Het expressionisme en fauvisme Voor een deel kan ik mij hier in vinden echter de zwarte om kaderingen blokkeren de diepte werking en daar ben ik dus nu zelf mee bezig en het trucje gebruiken van de omlijning daar pas ik voor
De werken van de Duits expressionisten Kirchner en Kadinsky waardeer ik wel .
Dadaïsme de filosofie onderschrijf ik echter de hypocratie heeft het stukgemaakt
Surrealisme onverwacht veel samenhang met mijn eigen werk in gevonden. Ik ben er eigenlijk van geschrokken, het gebruik van schaduwen. Het stemt in ieder geval opnieuw tot nadenken
De stijl en cobra laten het kind in mij tot mijn komen ik begrijp maar kan het niet en toch laten zij wel de emotie in de composities een mooie rol spelen
In de opdracht om tot een tentoonstelling te komen vanuit mijn eigen werk naar gelijkgezinde of aanverwante kunstenaars zal ik dus in eerste instantie proberen de tijdreis door het onderzoeksveld de kunst in de periode 1900 tot 1945 te maken .

De schilder die qua beeldtaal het dichts bij me staat is denk ik Adolph Menzel 1815-1905
, handen en voeten Berlijn
Ook de werken van de stad en dagelijks leven passen naadloos

Waarom
Er zijn een aantal aspecten in zijn werk die bij mij ook spelen en ik in de voorgaande tekst vermeld heb het licht de vormstudies en het overstijgende van zijn onderwerpen
Ik noem daarbij de werken

The balcony room uit 1845 olie op karton zeer speciaal de lichtval op de muur ook zijn werk de kunstenaarskamer in de Ritterstrabe en zijn studie van lichaamsdelen in een schilderij vervat Maar ook zijn werk Frederick de grote voor de slag bij Leuthen spreekt mij zeer aan

Dit zelfde ervaar ik bij Isaac Israels de splitsing en de evolutie in het werk

Als 3de moet ik Schiele kiezen
En daar komt dan gelijk het grote probleem om de hoek kijken
Waarom Schiele om de verbinding van zijn handen en de emotie die hij teweegbrengt
De achtergrond die hen totaal niet interesseert, schijnbaar
Of de mens de ongelukkige mens dan te verstaan
Of zoals in de tekening het verdriet van de vader en zijn kindje

De vierdemeester moet Munch worden
De reden wat hij probeert weer te geven probeer ik zelf ook al ben ik minder gek dan hij is hieruit volgt dat het goed of slecht vinden een werk ook te maken heeft met wat je zelf voor emotionaliteit heb

Vervolgens komt bij mij als 5de de Amsterdamse schilder Paul Breitner naar voren hoewel ik na het lezen van een boek zo gedesillusioneerd was dat ik besloot deze man te schrappen en weer het tijdsbeelden te volgen Wel blijft bij mij rechtovereind staan dat hij de foto in zijn werk liet meespreken en zijn eigen beeld bepaalde en niet afging op bestaande beelden zoals in tijdschriften vermeld staan of standaard posities van zijn model gebruikte een directe lijn naar de school van Leipzig alwaar de modellen naakt rondliepen zou wellicht navolging verdienen en kunnen leiden tot interessantere modelstudies .

Het tijdbeeld doorlopend kom ik nu bij Modigiani als 6de in de top tien
Zittend naakt uit 1912 vanuit de ecole de Paris

Ecole de Paris niet echt een kunst stroming maar meer een samenraapsel van de internationale gemeenschap van modernistische kunstenaars die in de periode tussen de 2 wereldoorlogen in Parijs woonde en werkte In dit licht gezien was de lichtstad Parijs toen het centrum van de wereld .
Als bijschrift Zijn leven is even legendarisch zijn armoede zijn slechte gezondheid zijn drugs en alcohol gebruik zijn exhibitionisme en de ruzies met zijn vriendinnen zijn even bekend als de hypnotiserende portretten en naakten
Samen met Soutine Pascin Utrillo de sub groep les maudits, de vervloekten, en ik moest denken aan de opera La Bohème welke ik in Verona afgelopen jaar gezien heb

Nu bij het doorlezen van het werkstuk moet ik Soutine toevoegen De school heeft namelijk op 20 december een reisje naar Parijs gemaakt en ik heb daar voor het eerst Soutine gezien en deze hoort er zeker bij .Ik was er door verpletterd Het bijbehorende boek hoewel veel te duur heb ik gekocht en ik ben er blij mee
Ik heb mij echter groen en geel geërgerd aan mijn leraar atelier die deze werken zwaar afkeurde De subjectiviteit ten hoogtij, maar je moet er wel een 10 op 20 voor halen

Het kan voor mensen die mij kennen niet gek gevonden worden dat ik toch veel affectie heb met de nieuwe zakelijkheid met schilders als Max Beckman ,Otto Dix,George Groz
Hier komt natuurlijk perfect naar voren wat er bedoeld wordt deze mensen hebben vele verschillende stijlen maar de thematiek, gruwelen van oorlog, sociale hypocrisie, moreel verval, positie van de armen en de politieke situatie met de opkomst van het nationaal socialisme .
Het is natuurlijk een thematiek die mij aanstaat .

Man Ray als surrealistisch fotograaf is oke.Zeker na een bezoek aan het fotomuseum in Antwerpen alwaar ik blij verrast was door de werken van de fotograaf van Stefanvan fletteren maar ook een werk na Man Ray was daar te zien

Andere kunstenaars waar het werk mij niet onberoerd laat zijn Suze Robertson .Kees van Dongen en Jan Sluijters

In het voorgaande heb ik binnen het kader van de opdracht gezocht naar kunstenaars die mij op enige wijze beroeren met hun werk en antwoord gaven op vraagstukken waar ik zelf mee bezig ben Deze ontdekkingstocht was en is leuk. Al hou je altijd het vreemde gevoel waarom spreekt je dat aan en het andere niet maar dat is dus in de inleidende tekst verwoord.
Nu is het moment gekomen dat ik als curator ga zitten kijken naar welke afbeeldingen ik nu ga kiezen en meer nog waarom ik deze keus maak .Niet in eerste instantie bewust maar tijdens het zoeken kom je er opeens achter dat je 2 tentoonstellingen maakt een qua beeld en 1 qua stijl
De ontdekking dat je opeens een enorme gelijkenis ziet in eigen en al geproduceerd werk .Een ontdekking die me niet meer losgelaten heeft en daarom splits mijn tentoonstelling zich op in 2 delen
Het Beeld

Links mijn werk gedateerd februari 2007 Rechts Edward Munch

Afmeting 70 x100
Houtskool op papier

Dit beeld gekozen om de treffende gelijkenis tussen de beide beelden daar waar ik bij het maken van het werk er absoluut geen idee van had dat Munch een soortgelijk werk gemaakt had
Dit zelfde ondervond ik bij een ander werk van Munch

Voorstelling: Een jong meisje op een bed of kussen dat verdrietig de wereld in kijkt
Met achterhaar een grote prominent aanwezige schaduw
De witte baan bij het Munch werk geeft een extra dimensie aan het onzeker zijn van het puberale meiske

Willem Behr Edward Munch
Afmeting 70x100
Olie op doek
November 2007

In beide voorstellingen komt de diepe wanhoop van het kind te voorschijn
Daar waar ik bewust vanuit de psychologielessen de kleuren gekozen heb komen die zelfde kleuren terug bij Munch

Links een werk van mij gedateerd september 2007 afmeting 70x100 uitgevoerd houtskool op papier en ingevuld met olie verf .

Voorstellend een kind. Maar dat kind kijkt je niet aan het droomt weg de gedachten zijn mijlenver. Ze houdt zich vat aan haar beertje terwijl op de tafel de werkelijkheid in de vorm van een afschuwelijk monster haar zo niet kan raken .
Zonder aanwijsbare reden heeft Schiele de zelfde afbeelding gerealiseerd, ook hier kijkt het kind, hier een jonge vrouw, je niet echt aan
De opgezochte tekst vermeld dat Schiele zijn kleuren ook achteraf bepaalde .

Ook bij deze werken is de gelijkenis verbluffend de grijpende handen en de compositie spreekt erg tot mijn verbeelding

Links het werk van mij Rechts het werk van Breton

Afmeting 70x100 olie op doek

Het ingetogen beeld

Vervolgens de tweede tentoonstelling
Als basis geld een werk van mij gemaakt voorjaar 2007 naar aanleiding van een modelstudie in de teken les
Deze studie uitgewerkt dezelfde dag in een schilderij
Boeiend vond ik de lijn arm naar been over de diagonaal
In het oorspronkelijke werk niet echt gelukt en daarom in juni opnieuw ter hand genomen

Titel vrouwelijk naakt 2007 juni
Afmeting 60x80
Olie op doek

Naast dit werk andere te plaatsen is niet zo lastig
Wel lastig is te kijken wat je vergelijkt

Breitner

Het vergelijk bij de Breitner en de behr is dat de toets en de min of meer nerveuze penseelvoering gelijkenis vertoont
Daar waar in mijn werk de lichamelijkheid benadrukt is speelt bij Breitner de zetting van het naakt binnen de omkaderde ruimte een grotere rol
Met betrekking tot de lichtval deze is in beide schilderijen vergelijkbaar

Israël
Het vergelijk tussen dit werk en mijn werk is eigenlijk dat in beide werken het model er is maar ook eigenlik weer niet Het model speelt een ondergeschikte rol in het schilderij
De wijze van neerzetten van Israëls is wel een droom voor mij .Daar waar ik zelf nog veel te veel piel en pruts en het werk vaak er niet beter op maak .Staat het werk bij Israels er direct , sprekend en harmonieus op .

Tamara Lempicka Jan Sluijter

Vooral het spel van licht en schaduw spreekt mij bij het werk van Sluijter erg aan
Dit wordt nog versterkt dor de roze handdoek die een constant visueel gevecht levert met de bovenbenen en de donkere haren van het model
Hierdoor verdrink je in de compositie en kom je niet meer uit het werk .

Bij het werk van Tamara Lempicka is natuurlijk de lichtval bepalend Maar ook het subtiele gebaar van de onbloting van de borst die de aandacht trekt .
Door de schaduw werking is dit werk te plaatsen binnen het surrealisme .
Het kleurgebruik en zeker de rode kleur houd de toeschouwer gevangen binnen het werk .

Matisse Breitner

Bij de werken van Matisse en Breitner is duidelijk de invloed aanwezig van het japonisme
De kimono ,het kamerscherm
Ook zie ik enige verwantschap met het werk van Manet Olympia .
Een overeenkomst die ik trouwens bij veel werken onderging ,zowel naar voren als naar achter in de tijd .

Kelder Picasso

Hoewel de laatste 2 werken weinig raakvlakken met het oorspronkelijke werk hebben wil ik ze toch benoemen .
Wat ik dus wil onderzoeken is Zijn er stijl invloeden zichtbaar waardoor het werk direct te plaatsen is in een tijdsbeeld .

Bij het werk van Picasso is natuurlijk het kubistische karakter onmiskenbaar aanwezig ook zijn expressionistisch kleurgebruik en zijn omlijning van de figuren.
Bij Kelder zie ik een verstilling in het werken het doet mij aan een surrealistisch werk denken de schaduw roept een speciale emotie op.

Geraadpleegde bronnen

Ad Visser de tweede helft ISBN 90 5875 0388
Francoise Bayle :A fuller understanding of the paintings at Orsay isbn 2 85495 185 9
Wanders : encyclopedie moderne kunst isbn 90 40087008
Peter h feist :Renoir ISBN 2743465034
Flammarion : Cezanne ISBN 2080114379
Raymond escholier : Bonnard ISBN 207053474 x
Serge sabarsky: Oskar Kokoschka ISBN

Museumgids alte nationaalgalerie Berlijn
Neue nationalgallerie Berlin
Hamburger Bahnhof Berlin
Michael gibson Symbolisme ISBN 3822851345
Atrium Nederlandse schilderkunst ISBN 9061137721
Pierre rosenberg louvre 7 eeuwen of painting
Hermitage
Richard fernhout Het Nederlandse kunstboek
Thomas hoving kunst voor dummies
Dominique spiess encyclopedie van de impressionisten ISBN 9061136229

Contact Details

ATELIER: Boulevard de Wielingen 64 - 4506 JL  Cadzand bad | email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

POSTADRES: Prinsenstraat 38 - 4506 AH  Cadzand dorp | tel: 06 46454548 | email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.